Tüberküloz Dünya Genelinde Global Sıhhate Gölge Düşürmeye Devam Ediyor

featured
service
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

tuberkuloz dunya genelinde global sihhate golge dusurmeye devam ediyor 0 ucWav8bk
Tüm dünyada tüberkülozun ortadan kaldırılmasına yönelik 2030 amaçlarına ulaşmak için çalışmalar sürdürülse de istenilen maksatlara ulaşılmış değil.  

Dünya Sıhhat Örgütünün (DSÖ) 2015’ten 2025’e kadar yıllık yeni Tüberküloz olay sayısını yüzde 50 oranında düşürme maksadına ulaşamadığını, bilakis kimi ülkelerde hala artış görüldüğünü söyleyen Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Banu Musaffa Salepçi, yaşanan pandemi nedeniyle hastalığın teşhis ve münasebetiyle tedavi edilememesinin de bu sonuçlarda tesirli olduğunu söyledi. Ülkemizin tüberküloz konusunda DSÖ amaçlarına ulaştığını hatırlatan Prof. Dr. Salepçi, aslında ortadan kalkması gereken bir hastalık olmasına karşın bilhassa hastalığın ağır olduğu ülkelerden göç alan ülkeler de riske giriyor. Bilhassa de denetimsiz göçler istenen sonuçlara ulaşmada değerli bir mani teşkil ediyor” diye konuştu. 

Halen dünyada pek çok ülkede bariz derecede yaygın bir hastalık olan tüberküloz teneffüs yoluyla bulaşan bir hastalık. Özelikle hastalığın yaygın görüldüğü ülkelerde çocukluk çağında mikrobun bir halde alınmasına rağmen herkesin hastalanmadığını söyleyen Yeditepe Üniversitesi Kozyatağı Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Banu Musaffa Salepçi bunun nedenini şöyle açıkladı: “Mikropla karşılaşan şahısların yüzde 30-35’inde enfeksiyon gelişiyor. Enfeksiyon olanların hepsinde faal hastalık olmuyor. Bu bireylerin %95’i sessiz bir formda o mikrobu almış ve ona karşı bedende bağışıklık gelişmiş olarak ömürlerini sürdürürken %5’inde etkin hastalık gelişiyor ve etkin hastalık gelişenler de hastalığın bulaşmasından sorumlu oluyor.”

 “TÜBERKÜLOZ KONUSUNDA TÜRKİYE DSÖ GAYELERİNE ULAŞAN SAYILI ÜLKELER ARASINDA”

Tüberküloz sıklığının insidansa yani her yıl tespit edilen yeni olay sayısına nazaran değerlendirildiği bilgisini veren Prof. Dr. Salepçi, buna göre tüm dünyada şu anda ortalama insidansın 100 binde 133 olduğunu söyledi. “Dünya Sıhhat Örgütünün maksadının ise 100 binde 15 olduğunu ve Türkiyenin o maksada ulaşmış ülkelerden biri olduğunu söyleyen Prof. Dr. Salepçi kelamlarına şöyle devam etti: “2022 de Türkiye’deki insidans 100 binde 14 olarak tespit edilmiş. Bu manada çok şanslı olduğumuzu söyleyebilirim. Lakin, Türkiye’de tüberküloz ile savaşın çok uygun biçimde sürdürülmesinin bu sonucu getirdiğini söylemek gerekir. Ülkemizde direkt nezaret altında tedavi (DGT) siyaseti çok yeterli formda yürütülüyor. Hasta olan şahıslar tespit ediliyor ve onların etrafındakiler da denetim ediliyor.”

PANDEMİ OLAY BİLDİRİMİNİ ENGELLEDİ

Dünya genelinde en ağır Afrika ve güneydoğu Asya ülkelerinde tüberküloz görüldüğünü söyleyen Prof. Dr. Salepçi, “Şu anda Afrika ülkelerinde 100 binde 208, Güney Doğu Asya’da 100 binde 234 olan insidans Amerika’da 100 binde 31, Avrupa’da 100 binde 25 civarında. Yıllık ortalamalara bakıldığında her ne kadar 2020 yılında bir düşüklük saptansa da bu gerçek bir düşme değil. Buradaki temel etken pandemi nedeniyle hadiselerin bildirilmemesinden kaynaklanıyor” diye konuştu.  

HASTALIĞIN YAYGIN OLDUĞU BÖLGELERDEN GÖÇ ALAN ÜLKELER RİSK ALTINDA

Dünya Sıhhat Örgütünün “2025 yılında yüzde 50” azalma gayesinin ne yazık ki gerçekleşmediğini söyleyen Prof. Dr. Salepçi tam bilakis 2015’te 100 binde 83 olan yıllık insidansın maalesef 2022 yılında 100 binde 95’e çıktığını belirtti. “Bu durumun genel manada global sıhhate gölge düşürmeye devam ettiğini ve bilhassa hastalığın yaygın olduğu bölgelerden göç alan ülkelerin risk altında olduğunu söyleyen Prof. Dr. Salepçi, kelamlarına şöyle devam etti: “Şu anda dünyada 2022 yılındaki tüm tüberküloz hadiselerinin 2/3’ünden fazlası Hindistan, Endonezya, Çin, Filipinler, Pakistan, Nijerya, Bangladeş ve Kongo’da tespit edilmiş. Münasebetiyle bu ülkelerden göç alan ülkelerde de risk giderek artıyor.”

BU BELİRTİLERE DİKKAT: ÖKSÜRÜK, ATEŞ, GECE TERLEMESİ, KİLO KAYBI…

Tüberkülozun birçok akciğer hastalığına misal belirtiler gösterdiğini söyleyen Prof. Dr. Salepçi, “Hastalık teneffüs yoluyla alındığı için mikrop evvel akciğerlere geliyor, oradan da kan yoluyla tüm organlara dağılabiliyor. Öncelikle akciğerlere ilişkin öksürük, balgam, balgamda kan görülmesi üzere belirtilerin yanı sıra ateş, halsizlik, kilo kaybı, iştahsızlık ve gece terlemesi üzere genel belirtiler de eşlik ediyor. Bilhassa bu belirtilerle gelen bireylerin etrafında tüberküloz hastası varsa kesinlikle tüberkülozdan şüphelenilmeli.” dedi. 

BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ BASKILANAN BİREYLER DAHA RİSKLİ

“Tüberküloz mikrobu ile birinci müsabaka çoklukla çocukluk ve gençlik çağında oluyor. Mikropla karşılaşan ve primer enfeksiyon geçiren şahısların yalnızca %5’inde mikrobu aldıktan sonraki 6 ay – 1 yıl içinde faal hastalık gelişirken %95’inde faal hastalık gelişmeden sessiz enfeksiyon olarak kalıyor. Bu şahısların de %5’inde daha ileri yaşlarda bağışıklık sistemini baskılayan hastalık oluşması yahut ilaçların kullanılması sonucu bedende uyur durumda olan mikropların uyanması faal tüberküloz hastalığına yol açıyor” sözlerini kullanan Prof. Dr. Salepçi, “Tüberküloz açısından en riskli kümesi HIV olumlu hastalar oluşturuyor. Bunun yanında uzun vadeli kortizon yahut bağışıklığı baskılayıcı ilaç kullanmak zorunda olan romatoloji hastaları da bu kümede yer alıyor. Ayrıyeten, kanseri olan, diyabet üzere kronik hastalığı olan şahıslar, organ nakli sürecinde olan ve nakili gerçekleşmiş hastalar da risk kümesinde yer alıyor. Bu şahıslar hem hastalığa daha kolay yakalanabiliyor hem de hastalığı daha ağır geçirebiliyor” dedi. Prof. Dr. Salepçi, covid ve tüberküloz birlikteliği ile ilgili de yayınların bulunduğunu ve buna nazaran de her iki hastalığın birbirinin riskini artırdığını kelamlarına ekledi. 

“TÜBERKÜLOZ TEDAVİ EDİLEBİLİR BİR HASTALIK”

“Öncelikle etkeni yani etkin hastalığı olan hastanın teşhisini koyup tedaviye başladığımızda, direnç gelişmeksizin tedavi edebilirsek bulaştırıcılığı ortadan kaldırmış oluyoruz” diyen Prof. Dr. Salepçi tedavinin muvaffakiyete ulaşması için dikkat edilmesi gereken noktaları sıraladı: “Tüberkülozun yaklaşık altı aylık ilaç kullanım müddeti var. Her ne kadar bu ilaçların kullanımı hasta açısından sıkıntı olsa da tertipli ilaç kullanımı koşul. Bununla birlikte her hadise bu sürece ahenk sağlayamayabiliyor. Lakin bu durum hasta açısından önemli tehdit oluşturuyor. Zira bu durumda dirençli hadise haline geliyor ve ömür uzunluğu tedavi sürüyor. Beraberinde dirençli olayın bulaş riski de artıyor. 

“EN DEĞERLİSİ BULAŞIN ÖNLENMESİ”

Tüberkülozdan korunmada aşılamanın çok değerli olduğunun altını çizen Yeditepe Üniversitesi Kozyatağı Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Salepçi, kelamlarına şöyle devam etti: “Bugün dünyada hala insidansın düşük olduğu birtakım Avrupa ve Amerika ülkelerinde aşılama yapılmıyor. Bizim ülkemizde insidans 100 binde 14 olmasına karşın aşılama devam ediyor. Aşılama dışında periyodik denetimlerin yapılması, kuşkulu bir olay olduğunda bunun erken teşhis edilmesi ve bu olayın etrafındaki bireylerin çabucak denetimden geçirilip bulaşın engellenmesi çok değerli. Tüberküloz esasen bildirimi zarurî bir hastalık. Bu nedenle teşhis konulduğu anda bildirimi yapılıyor ve o hastayla yakın teması olan bireyler denetimden geçiriliyor. Türkiye’de Tüberküloz denetimi çok sistemli bir formda uygulanıyor.”

HİJYEN VE GÜÇLÜ BAĞIŞIKLIK SAĞLANABİLMELİ

Sosyo-ekonomik seviyesi düşük olan, güzel beslenemeyen, hijyeni yeterli olmayan, kalabalık yaşayan kümelerde hastalık daha yaygın diyen Prof. Dr. Salepçi “Dolayısıyla, öncelikle hastalığa yakalanmamak için kaidelerin, ortamın uygunlaştırılması gerekiyor. Tüberküloz mikrobunun değerli bir özelliği de maalesef güzel havalanmayan, ışık almayan ortamlarda 6 aya kadar canlı kalabilmesi. O yüzden tüberküloz geçirmiş birinin kaldığı oda düzgün havalandırılmazsa ve uygun ışık almazsa daha sonradan o odaya giren şahıslar bile bu süreç içinde tüberküloza yakalanabilir. Bu hususta bilgi ve şuur artırılmalı” diye konuştu. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
vir_sl_
Virüslü
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
Tüberküloz Dünya Genelinde Global Sıhhate Gölge Düşürmeye Devam Ediyor

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir